Loading Gif

Hiệp hội Đái tháo đường Nhật Bản khuyến nghị về tác dụng phụ của chất ức chế SGLT2

Cỡ chữ:
A A
Hiệp hội Đái tháo đường Nhật Bản đã đưa ra kiến nghị kêu gọi mọi người sử dụng hợp lý chất SGLT2 – một loại thuốc điều trị bệnh tiểu đường tuýp 2, sau khi phát hiện ra các tác dụng phụ của thuốc. 

1. Khuyến nghị của Hiệp hội Đái tháo đường Nhật Bản về SGLT2

SGLT2 có tác dụng làm giảm đường huyết bằng cách đẩy lượng đường trong máu ra ngoài qua đường nước tiểu. Hiện tại chưa có báo cáo cụ thể về việc thuốc này có nguy cơ hạ đường huyết nếu sử dụng đơn lẻ. Tuy nhiên có một vài nghiên cứu cho thấy tác dụng giảm cân của SGLT2. 

Loại thuốc SGLT2 đầu tiên tại Nhật Bản được cho ra mắt vào tháng 4/2014 và có 6 thành phần kèm theo đó là 7 công thức sử dụng. 

Theo báo cáo của Hiệp hội Đái tháo đường Nhật Bản, trong một số trường hợp SGLT2 sẽ gây ra tác dụng phụ, vì vậy khuyến cáo sử dụng đúng cách.

Từ tháng 12/2018, một số chất SGLT2 đã được sử dụng kết hợp với insulin để điều trị bệnh tiểu đường tuýp 1. Một số báo cáo khác đã được công bố, SGLT2 có thể làm tăng nguy cơ nhiễm toan ceton. Chính vì vậy, Hiệp hội đã sửa đổi khuyến nghị chú ý khi sử dụng loại thuốc này dựa trên thông tin mới nhất vào ngày 6/8 vừa qua. 

Một số tác dụng của thuốc bao gồm: viêm đường tiết niệu/sinh dục, nghiêm trọng hơn sẽ bị hạ đường huyết nặng, nhiễm toan ceton, nhồi máu não, phát ban… tuy nhiên ít gặp hơn. 

hiep-hoi-dai-thao-duong-nhat-ban-khuyen-nghi-ve-tac-dung-phu-cua-chat-uc-che-sglt2 1

Một số khuyến nghị được đưa ra như sau:

  1. Nhận thức đầy đủ các rủi ro nhất định khi điều trị cho bệnh nhân tiểu đường tuýp 1. Cần tuân thủ theo hướng dẫn của các chuyên gia có đầy đủ kinh nghiệm lâm sàng. Bệnh nhân cố gắng điều trị bằng insulin một cách thích hợp và tích cực. Trong trường hợp vẫn không thể kiểm soát đường huyết mới nên xem xét sử dụng SGLT2.
  2. Khi kết hợp với các chất tiết insulin như insulin và thuốc SU, nên chú ý đến hạ đường huyết và giảm liều sử dụng của những thuốc đó.
  3. Thận trọng trong việc chỉ định thuốc cho bệnh nhân trên 75 tuổi hoặc 65 – 74 tuổi mắc hội chứng lão hóa (suy giảm thần kinh, suy giảm nhận thức, suy giảm ADL…)
  4. Thực hiện các biện pháp đầy đủ để ngăn ngừa mất nước, đặc biệt chú ý đến mất nước khi sử dụng thuốc lợi tiểu.
  5. Dừng thuốc khi xuất hiện các triệu chứng như bị sốt, nôn mửa, tiêu chảy, … hoặc khi bạn không ăn đủ do chán ăn.
  6. Nếu cảm thấy khó chịu như buồn nôn, đau bụng…, có khả năng bạn đã bị nhiễm toan ceton ngay cả khi mức đường huyết gần với mức bình thường. Bạn cần kiểm tra thể ketone trong máu (nếu không thể kiểm tra ngay lúc đó thì hãy kiểm tra thể ketone trong nước tiểu) và tham khảo ý kiến với một chuyên gia. Cần lưu ý rằng nhiễm toan ceton tăng đặc biệt ở bệnh nhân tiểu đường tuýp 1 do người đó sử dụng insulin, dừng insulin và giảm cân quá mức.
  7. Nếu xuất hiện các triệu chứng da như ban đỏ khi dùng thuốc này, hãy ngừng sử dụng ngay lập tức và tham khảo ý kiến bác sĩ da liễu. Bên cạnh đó cần chú ý đến các triệu chứng nghi ngờ viêm cân mạc hoại tử (hoại tử Fournier) ở bộ phận sinh dục. 
  8. Tiến hành chẩn đoán bệnh và kiểm tra để phát hiện nhiễm trùng đường tiết niệu và bộ phận sinh dục. Có thể sử dụng bảng khảo sát trong quá trình chẩn đoán và tham khảo ý kiến của bác sĩ tiết niệu và bác sĩ phụ khoa.

2. Các tác dụng phụ do SGLT2 gây ra

Hạ đường huyết nặng

Hạ đường huyết là tình trạng lượng glucose trong máu quá ít, kèm theo đó là các triệu chứng thường gặp như đánh trống ngực, đổ mồ hôi, run chân tay và buồn ngủ. 

Trong tài liệu đính kèm thuốc SGLT2 có viết: “Bổ sung chất ức chế SGLT2 cho bệnh nhân dùng các thuốc hạ đường huyết khác (đặc biệt là thuốc SU, thuốc tiết insulin tác dụng nhanh, chế phẩm insulin) có nguy cơ gây hạ đường huyết”.

Theo báo cáo, hạ đường huyết thường xảy ra khi bổ sung thuốc cho bệnh nhân đang sử dụng nhiều thuốc hạ đường huyết. Chất ức chế SGLT2 cải thiện độc tính glucose làm hiệu quả của insulin được cải thiện đột ngột gây hạ đường huyết. 

Hiệp hội Đái tháo đường Nhật Bản khuyến nghị, cần xem xét giảm lượng insulin, thuốc SU hoặc thuốc thúc đẩy tiết insulin loại tác dụng nhanh trước khi dùng SGLT2.

Ở những bệnh nhân mắc bệnh tiểu đường tuýp 2, khi kết hợp với các chế phẩm insulin, cần chú ý đến hạ đường huyết và trước khi dùng nên giảm insulin một lượng đáng kể. 

Hiệp hội Đái tháo đường Nhật Bản khuyến nghị về tác dụng phụ của chất ức chế SGLT2 2

Đối với bệnh nhân tiểu đường tuýp 1, hãy chú ý đến khả năng nhiễm toan ceton sẽ tăng cao do giảm quá mức lượng insulin, phải giảm từ từ. 

  • Nếu kiểm soát đường huyết tốt (HbA1c <7,5%), khi bắt đầu dùng thuốc hãy cân nhắc giảm insulin cơ bản và bổ sung khoảng 10-20%.
  •  Nếu kiểm soát đường huyết không tốt (HbA1c ≧ 7,5%), khi bắt đầu dùng thuốc không được giảm insulin cơ bản và bổ sung hoặc chỉ được giảm liều một chút.
  • Nếu kiểm soát đường huyết được cải thiện và đường huyết hạ trong suốt quá trình, tùy thuộc vào kết quả tự đo đường huyết và theo dõi đường huyết liên tục, hướng dẫn bệnh nhân giảm lượng insulin càng sớm càng tốt.
  • Tuy nhiên, ngay cả trong những trường hợp trên, bệnh nhân nên được hướng dẫn để không giảm quá mức insulin. Đặc biệt, insulin cơ bản nên được giảm từ từ, không được vượt quá 20% trước khi điều trị.

Khi sử dụng chất ức chế SGLT2 kết hợp với thuốc SU, tùy theo trường hợp của thuốc ức chế DPP-4, cần kiểm tra sự giảm lượng sử dụng của thuốc SU như sau:

  • Bệnh nhân dùng glimepiride trên 2mg/ngày giảm xuống còn ít hơn 2mg/ngày hoặc ít hơn
  • Bệnh nhân dùng glibenclamide trên 1,25 mg/ngày giảm xuống còn 1,25mg/ngày hoặc ít hơn
  • Bệnh nhân dùng gliclazide trên 40 mg/ngày giảm xuống còn 40mg/ngày hoặc ít hơn

Nhiễm toan ceton

Theo báo cáo, nhiễm toan ceton xảy ra khi giảm hoặc dừng hẳn insulin, hạn chế carbohydrate hoặc uống nhiều nước ngọt. 

Ở trạng thái không đủ insulin, cơ thể không thể sử dụng glucose. Thay vào đó, chất béo và protein được sử dụng làm nguồn năng lượng, tại thời điểm đó, một chất gọi là ketone được tạo ra. Nhiễm toan ceton là tình trạng trong ketone đã tích lũy quá mức trong cơ thể và máu đã trở thành axit. 

Trong nhiễm toan ceton, các triệu chứng như khô miệng, uống nhiều rượu, tiểu nhiều, sụt cân, khó chịu nói chung xảy ra nhanh chóng. Biểu hiện trầm trọng hơn là có thể gây khó thở, thở nhanh và sâu, buồn nôn, nôn, đau bụng và suy giảm ý thức. 

Khi sử dụng chất ức chế SGLT2, cho dù trước đó đã dừng insulin nhưng lượng đường trong máu sẽ không tăng. Điều này làm cho việc phát hiện tiến triển thành nhiễm toan ceton sẽ bị chậm trễ và triệu chứng sẽ trở nên nghiêm trọng. Ngoài ra, khác với nhiễm toan do đái tháo đường thông thường, bổ sung glucose đầy đủ là điều cần thiết ngay từ khi bắt đầu điều trị. Nếu nghi ngờ nhiễm toan ceton, hãy hướng dẫn bệnh nhân gặp bác sĩ chuyên khoa kịp thời.

Bị mất nước

Sử dụng chất ức chế SGLT2 làm giảm thể tích dịch của cơ thể, dễ gây ra tình trạng mất nước. Vì vậy cần phải bổ sung lượng nước phù hợp với cơ thể. Mất nước có thể gây huyết khối và tắc mạch dẫn đến nhồi máu não. 

Tình trạng mất nước đặc biệt có khả năng dễ xảy ra  ở người cao tuổi và bệnh nhân mắc bệnh lợi tiểu, do đó luôn phải bổ sung nước đúng cách.

Khi xuất hiện các triệu chứng như khát nước, chóng mặt, loạng choạng, mệt mỏi, mờ mắt và mạch đập nhanh hơn bình thường, có thể khi cơ thể bạn đã bị mất nước và cần tiếp tục bổ sung nước.

Cần chú đến tình trạng mất nước trong những ngày mệt mỏi để ngăn ngừa sốt, tiêu chảy, nôn mửa…. Khuyến khích người bệnh nên dừng thuốc SGLT2. Ngoài ra, mất nước là yếu tố nguy cơ của nhiễm axit lactic, tác dụng phụ chính của thuốc biguanide. Do đó, bệnh nhân dùng thuốc ức chế biguanide và SGLT2 cần hết sức chú ý.

Triệu chứng trên da

Các triệu chứng da bao gồm phun trào thuốc, phát ban và ban đỏ. Đó là những tác dụng phụ phổ biến nhất của thuốc ức chế SGLT2. Nếu phát ban xảy ra, điều quan trọng là tham khảo ý kiến bác sĩ da liễu.

Nhiễm trùng đường tiết niệu và nhiễm trùng bộ phận sinh dục

Đã có báo cáo về việc nhiễm trùng đường tiết niệu (như đau khi đi tiểu và cảm giác nước tiểu còn sót lại) và nhiễm trùng bộ phận sinh dục (như ngứa ở bộ phận sinh dục và các khu vực xung quanh). Một số trường hợp xảy ra trong vòng 2 – 3 tuần hoặc 1 tuần sau khi bắt đầu dùng thuốc hoặc sau khoảng 2 tháng. Ngoài ra cũng có nguy cơ phát triển nhiễm trùng đường tiết niệu như viêm bể thận. Bạn nên nói với bác sĩ nếu bạn có triệu chứng.

Bạn đang xem bài viết: “Hiệp hội Đái tháo đường Nhật Bản khuyến nghị về tác dụng phụ của chất ức chế SGLT2” tại Chuyên mục: “Sống cùng bệnh“.

https://kienthuctieuduong.vn/
(Nguồn: Viện nghiên cứu thông tin y tế và sức khoẻ Nhật Bản)

Chia sẻ
Bài viết liên quan
Tỏi đen chữa tiểu đường hiệu quả
Tỏi đen là một trong những thực phẩm chứa nhiều chất dinh dưỡng có...
Trị liệu insulin giúp bạn luôn giữ chỉ số đường huyết an toàn
Trị liệu insulin là phương pháp dành cho bệnh nhân bị tiểu đường nặng....
Thiếu ngủ và nguy cơ mắc bệnh tiểu đường
Hiện tượng “thiếu ngủ” tưởng là bình thường nhưng rất dễ dẫn đến rối...
Biến chứng tim mạch của bệnh tiểu đường gây nguy cơ tử vong cao
70% bệnh nhân tử vong vì biến chứng tim mạch của bệnh tiểu đường....
Uống thuốc tiểu đường có tác dụng phụ gì?
Hiện nay, các nhà nghiên cứu vẫn đang cố gắng để tìm ra nhiều...
Hiểu về các loại thuốc cho bệnh tiểu đường
Khi bệnh nhân tiểu đường điều trị bệnh bằng các loại thuốc sai cách có...
Tỏi đen chữa tiểu đường hiệu quả
Trị liệu insulin giúp bạn luôn giữ chỉ số đường huyết an toàn
Thiếu ngủ và nguy cơ mắc bệnh tiểu đường
Biến chứng tim mạch của bệnh tiểu đường gây nguy cơ tử vong cao
Uống thuốc tiểu đường có tác dụng phụ gì?
Hiểu về các loại thuốc cho bệnh tiểu đường
Xem nhiều nhất
Mới nhất
Tác dụng của enzyme AMPK trong quá trình điều trị tiểu đường
Ăn gạo lứt giúp giảm nguy cơ mắc bệnh tiểu đường tuýp 2
Hiệp hội Đái tháo đường Nhật Bản khuyến nghị về tác dụng phụ của chất ức chế SGLT2
5 nhóm đối tượng có nguy cơ bị bệnh tiểu đường tuýp 2 
Mối quan hệ giữa chế độ dinh dưỡng thời kỳ sơ sinh và bệnh béo phì, tiểu đường tuýp 2
Lựa chọn chế độ ăn cho bệnh nhân tiểu đường bị tim mạch cần chú ý những gì?
Ngồi nhiều làm tăng nguy cơ mắc bệnh tiểu đường và bệnh tim
Nguy cơ hôn mê do bệnh tiểu đường gây ra và những điều cần biết
Hơn một nửa số bệnh nhân tiểu đường tuýp 2 mắc bệnh thận mãn tính do chẩn đoán muộn
Người mắc bệnh gout và bệnh tiểu đường đồng thời cần chú ý gì?